Onderzoek

Onze stranden zijn altijd in beweging. Onder invloed van wind, golven en getijden kunnen de Nederlandse kusten daarom in korte tijd flink veranderen. Wanneer er meer zand wegspoelt dan wordt aangevoerd is er sprake van stranderosie; andersom is er sprake van strandaanwas.

Kusterosie en -herstel

In Nederland wil het nogal eens flink waaien. Tijdens stormen neemt de windsnelheid op zee enorm toe. Dit kan in korte tijd leiden tot grote golven. In combinatie met de aanlandige wind stuwen deze golven het waterpeil langs de kust omhoog. Deze verhoogde waterstand veroorzaakt weer een stevige aflandige onderstroom. Het zand dat wordt omgewoeld door de brekende golven wordt daardoor in rap tempo zeewaarts vervoerd.

Vaak duurt het dan lang voordat de stranden weer zijn hersteld. Dit herstel gebeurt tijdens milde omstandigheden; wanneer de golven niet groter zijn dan circa 1 meter. Die golven veroorzaken op de zeebodem een waterbeweging; die deint voorwaarts en achterwaarts op het ritme van de golven. De landwaartse stroming is wat dominanter. Daardoor worden, golf voor golf, kleine hoeveelheden zand teruggebracht naar het strand.

Hieronder vind je een kort college (in het Engels) over deze natuurlijke dynamiek.

Duinvorming

Nadat het zand het strand heeft bereikt neemt de wind het over. Wanneer een deel van het strand droog komt te vallen tijdens eb, droogt het zand langzaam op. Als het waait worden de opgedroogde korrels vervolgens meegenomen door de wind en richting de duinen verplaatst. Strandbegroeiing zoals helmgras, wat hogerop het strand groeit en een groot deel van de Nederlandse duinen bedekt, vangt een deel van de langswaaiende zandkorrels op, waardoor het strand daar lokaal aangroeit. Zo groeien het bovenste deel van het strand en de duinen weer langzaam aan.

Hieronder vind je een video over ons onderzoek naar duinontwikkeling.

Zandsuppleties en onderhoud

Van nature ondervinden de Nederlandse stranden meer erosie dan aanwas. Als we niets zouden doen zouden de stranden zich dan ook langzaam landwaarts verplaatsen, ten koste van de duinen en het achterliggende land. Daarom onderhoudt Rijkswaterstaat de Nederlandse kust door middel van zandsuppleties: grote hoeveelheden zand uit de diepe Noordzee die voor de kust worden geplaatst op de plekken waar het nodig is. Deze zandsuppleties worden meestal onder water uitgevoerd, in de brandingszone. Onder invloed van natuurlijke processen verplaatst dit zand zich vervolgens langzaam, over een periode van maanden tot jaren, naar het strand en de duinen.

CoastSnap stelt de onderzoekers (van de Universiteit Utrecht) in staat om de verandering van onze stranden langs de kust te kunnen volgen en te koppelen aan de natuurlijke en door de mens beïnvloede dynamiek. Lees hier meer over hoe jij kunt bijdragen.